ไม่แน่ใจว่าลูกที่เพิ่งคลอดเป็นลูกของเรา ควรทำอย่างไร

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าลูกที่เพิ่งคลอดเป็นลูกของคุณหรือไม่ ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือ ตรวจ DNA ให้รู้ผลก่อน แล้วค่อยลงชื่อเป็นบิดาในสูติบัตร เพราะกฎหมายให้เวลาแจ้งเกิด 15 วัน ซึ่งเพียงพอสำหรับการรอผลตรวจ

คุณผู้ชายหลายคนอาจรู้สึกผิดที่มีความสงสัย หรือกลัวว่าการขอตรวจจะทำร้ายความสัมพันธ์ระหว่างตนเองกับแฟน หรือในบางกรณีอาจเจอครอบครัวของฝ่ายหญิงบีบบังคับให้ลงชื่อเป็นบิดาในสูติบัตร แต่การตัดสินใจลงชื่อในเอกสารราชการขณะที่ยังมีข้อสงสัยค้างอยู่ มักสร้างปัญหาที่แก้ยากกว่าในภายหลัง ทั้งต่อพ่อ แม่ และตัวเด็กเอง

บทความนี้จะรวบรวมข้อควรรู้ เกี่ยวกับการลงชื่อในสูติบัตรมีผลทางกฎหมายอย่างไร ควรทำอะไรก่อนแจ้งเกิด ถ้าลงชื่อไปแล้วจะแก้ไขได้หรือไม่ และการตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นบิดามีประโยชน์อย่างไร และต้องทำอย่างไรเพื่อเข้ารับการตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นบิดาทั้งระหว่างตั้งครรภ์และหลังทารกคลอดแล้ว

ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย หากมีข้อพิพาทหรือต้องดำเนินการทางศาล ควรปรึกษาทนายความ

คำถามสำคัญอันดับแรก : ทั้งสองฝ่ายได้จดทะเบียนสมรสกันหรือไม่

สถานะการสมรสเป็นตัวกำหนดผลทางกฎหมายเกือบทั้งหมด จึงควรรู้ก่อนว่าคุณอยู่ในกรณีไหน โดยแบ่งเป็นกรณีจดทะเบียนสมรสแล้ว และยังไม่ได้จดทะเบียนสมรส

เกี่ยวกับกฎหมายการแจ้งเกิด : มีเวลา 15 วันในการแจ้งเกิด

กฎหมายทะเบียนราษฎรกำหนดให้แจ้งเกิดภายใน 15 วันนับแต่วันที่เด็กเกิด

• ใครแจ้งได้: บิดา มารดา หรือเจ้าบ้าน หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
• แจ้งที่ไหน: สำนักทะเบียนอำเภอ เขต หรือเทศบาลในท้องที่ที่เด็กเกิด
• เอกสารหลัก: หนังสือรับรองการเกิด (ท.ร.1/1) ที่โรงพยาบาลออกให้ บัตรประชาชนของพ่อแม่และผู้แจ้ง และสำเนาทะเบียนบ้านที่จะเพิ่มชื่อเด็ก
• ถ้าเลย 15 วัน: ยังแจ้งได้ แต่เป็นการแจ้งเกิดเกินกำหนด มีโทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท และต้องมีพยานบุคคลรับรอง (สำนักบริหารการทะเบียน) ทั้งนี้ ถึงแม้ว่าจะแจ้งเกิดช้ากว่า 15 วัน ก็ไม่ได้มีผลเสียต่อประวัติของบุตรหรือความเสียหายอื่นๆนอกจากค่าปรับไม่เกิน 1,000 บาท ซึ่งหากเปรียบเทียบกับผลเสียของการแจ้งข้อมูลบิดาผิดพลาดแล้วอาจจะส่งผลเสียร้ายแรง และแก้ไขได้ยากกว่ามาก

มีเวลา 15 วันในการแจ้งเกิด แต่ถ้าไม่แน่ใจก็แค่ยอมเสียค่าปรับความล่าช้าเพื่อรอผลตรวจ DNA ดีกว่าไปลงชื่อรับเป็นบุตรก่อน

ข้อควรระวัง: โรงพยาบาลหลายแห่งให้กรอกข้อมูลแจ้งเกิดก่อนพาลูกกลับบ้าน ถ้ายังมีข้อสงสัย ให้บอกเจ้าหน้าที่ว่าจะไปแจ้งเกิดเองที่สำนักทะเบียน แล้วเก็บหนังสือรับรองการเกิดไว้ให้ดี (เพราะหากเกิดความผิดพลาดแล้ว ในอนาคตจะแก้ไขยาก)

การลงชื่อเป็นบิดาในสูติบัตร มีผลทางกฎหมายอย่างไร

การลงชื่อในสูติบัตรไม่ใช่แค่การกรอกแบบฟอร์ม แต่เป็นหลักฐานที่มีน้ำหนักว่าคุณยอมรับว่าเด็กเป็นลูกของคุณ และผลจะต่างกันตามสถานะการสมรส

กรณีจดทะเบียนสมรส

• เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของสามีอยู่แล้วตามข้อสันนิษฐาน
• ถ้าสามีเป็นผู้แจ้งเกิดเองว่าเป็นบุตร หรือยอมให้แจ้งเช่นนั้น จะฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตรภายหลังไม่ได้ (มาตรา 1541)

กรณีไม่ได้จดทะเบียนสมรส

• ชื่อในสูติบัตรยังไม่ทำให้เด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของพ่อ ต้องจดทะเบียนสมรส จดทะเบียนรับรองบุตร หรือมีคำพิพากษาก่อน (มาตรา 1547)
• แต่ถ้าแม่หรือเด็กฟ้องให้รับเด็กเป็นบุตร ศาลจะสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบุตรของชายนั้น เมื่อทะเบียนคนเกิดระบุว่าเป็นบุตรและมีหลักฐานว่าชายนั้นเป็นผู้แจ้งหรือยินยอมให้แจ้ง (มาตรา 1555 (4))
• ในเรื่องมรดก บุตรนอกกฎหมายที่บิดา “รับรองแล้ว” มีสิทธิรับมรดกของบิดาเหมือนบุตรชอบด้วยกฎหมาย (มาตรา 1627) และการแจ้งในใบเกิดว่าเป็นบิดา มักถูกยกเป็นพฤติการณ์รับรองอย่างหนึ่ง เช่นเดียวกับการให้ใช้นามสกุลหรือการส่งเสียเลี้ยงดูอย่างเปิดเผย

สิทธิของเด็กเมื่อยอมรับว่าเด็กเป็นบุตร

สรุปคือ ไม่ว่าจดทะเบียนสมรสหรือไม่ การลงชื่อในสูติบัตรผูกพันคุณไว้กับสิทธิและหน้าที่ต่อเด็ก เช่น ค่าอุปการะเลี้ยงดู และสิทธิในมรดก และถอนคืนได้ยากกว่าการรอผลตรวจ DNA เพียงไม่กี่วัน

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าบุตรที่คลอดออกมาเป็นลูกของตนเองหรือไม่ ควรทำอย่างไร

หลักง่ายๆ คือ รู้ผลก่อน ค่อยลงชื่อ โดยทำตามลำดับนี้

1. ยังไม่ต้องลงชื่อ และอย่าเพิ่งให้โรงพยาบาลแจ้งเกิดแทน ขอรับหนังสือรับรองการเกิดไว้ แล้วไปแจ้งเองเมื่อพร้อม
2. คุยกับคุณแม่ของเด็กอย่างตรงไปตรงมา การตรวจแบบใช้ทางกฎหมายต้องได้รับความยินยอมจากแม่ และการตรวจที่ทั้งสองฝ่ายรับรู้ช่วยลดความขัดแย้งในภายหลัง
3. นัดเก็บตัวอย่าง DNA ให้เร็วที่สุด ทารกเก็บจากกระพุ้งแก้มได้ตั้งแต่หลังคลอด ควรแจ้งนัดหมายกับทาง HealthSmile เพื่อเข้าเก็บ DNA ตั้งแต่วันที่บุตรคลอด เพื่อนัดหมายเข้ามาที่ศูนย์ตรวจของเราที่มีอยู่ทั่วประเทศ หรือนัดหมายให้เจ้าหน้าที่เข้าไปเก็บสิ่งส่งตรวจที่บ้าน ในวันที่เด็กได้กลับบ้านแล้ว เพื่อให้ผลออกทันกำหนดแจ้งเกิด 15 วัน (โดยปกติ HealthSmile จะรายงานผลภายใน 7-14 วัน ทั่วไปจะไม่เกิน 10 วัน ซึ่งเพียงพอต่อการแจ้งเกิดให้ทันตามกำหนดแจ้งเกิด)
4. เลือกประเภทการตรวจให้ตรงกับเป้าหมาย ถ้าแค่ต้องการรู้ ใช้การตรวจเพื่อทราบผลเพื่อความสบายใจ แต่ถ้ามีแนวโน้มจะใช้ผลในศาลหรือข้อพิพาท ควรเลือกการตรวจเพื่อใช้ทางกฎหมายตั้งแต่แรก จะได้ไม่ต้องตรวจซ้ำ
5. ตัดสินใจตามผลตรวจ
   • ผลยืนยันว่าเป็นพ่อ: ไปแจ้งเกิดและลงชื่อได้อย่างมั่นใจ ถ้าไม่ได้จดทะเบียนสมรส ควรพิจารณาจดทะเบียนรับรองบุตรด้วย เพื่อให้เด็กได้สิทธิครบถ้วน
   • ผลยืนยันว่าไม่ใช่พ่อ: ปรึกษาทนายความก่อนแจ้งเกิด โดยเฉพาะคู่ที่จดทะเบียนสมรส เพราะต้องฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตรภายในกำหนดเวลา
6. ถ้าผลยังไม่ออกแต่ใกล้ครบ 15 วัน การแจ้งเกิดเกินกำหนดมีค่าปรับไม่เกิน 1,000 บาท ซึ่งเป็นภาระที่น้อยกว่าการลงชื่อทั้งที่ยังไม่แน่ใจ อีกทางหนึ่งคือให้คุณแม่แจ้งเกิดไปก่อนโดยยังไม่ระบุข้อมูลบิดา แล้วดำเนินการเพิ่มชื่อบิดาภายหลัง (ควรสอบถามสำนักทะเบียนในพื้นที่ถึงเงื่อนไขก่อน)

ผลตรวจ DNA จะออกทันก่อนครบกำหนดแจ้งเกิดไหม

ทัน ถ้าเก็บตัวอย่างเร็ว การตรวจหลังคลอดของ HealthSmile ใช้เวลาประมาณ 7–14 วัน แต่โดยทั่วไปจะไม่เกิน 10 วัน ถ้านัดเก็บตัวอย่างภายในวันแรกหลังคลอด และเข้ารับบริการทันทีหลังได้ออกจากโรงพยาบาล ผลจะออกในช่วงวันที่ 11–15 ซึ่งทันกำหนดแจ้งเกิดพอดี

ยิ่งเก็บตัวอย่างช้า เวลาเผื่อก็ยิ่งน้อยลง จึงควรเตรียมตัวตามนี้

• นัดหมายล่วงหน้าตั้งแต่ก่อนคลอด หรือวันที่เด็กคลอดพอดี แจ้งวันกำหนดคลอดไว้ เจ้าหน้าที่จะเข้าไปเก็บตัวอย่างได้ทันทีที่กลับจากโรงพยาบาล
• หากผู้ที่สงสัยว่าเป็นพ่อ ไม่ได้อยู่ด้วยกันกับมารดาและเด็ก สามารถเก็บตัวอย่าง DNA ไว้ก่อนได้ ไม่ต้องรอวันคลอด (กรณีนี้จะใช้ได้เฉพาะผลตรวจเพื่อความสบายใจ ไม่สามารถใช้ผลทางกฎหมายได้) และเพื่อป้องกันไม่ให้ฝ่ายชายปลอมแปลงผล แนะนำให้ใช้บริการของเจ้าหน้าที่เราเพื่อไปเก็บ DNA ซึ่งมีศูนย์อยู่ในหลายจังหวัด และกรณีต้องการนัดหมายไปเก็บที่บ้านก็สามารถทำได้
• ถ้าอยากตัดความเสี่ยงเรื่องเวลาทั้งหมด การตรวจพิสูจน์ความเป็นบิดาก่อนคลอด (NIPPT) ทำให้รู้ผลได้ตั้งแต่ระหว่างตั้งครรภ์ อายุครรภ์ 7 สัปดาห์ ผลตรวจออกก่อนวันคลอด จึงแจ้งเกิดได้ทันทีโดยไม่ต้องลุ้น

การตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นพ่อ ทำอย่างไร

การตรวจ DNA เปรียบเทียบสารพันธุกรรมของเด็กกับผู้ที่สงสัยว่าเป็นพ่อ ลูกจะได้รับ DNA จากพ่อครึ่งหนึ่ง ผลจึงยืนยันหรือตัดความเป็นพ่อได้ชัดเจน

ข้อมูลและราคาจาก HealthSmile ณ วันที่ 20 ตค 2569

ตรวจเพื่อทราบผล vs ตรวจเพื่อใช้ทางกฎหมาย ต่างกันที่การยืนยันตัวตนและการควบคุมตัวอย่าง ผลแบบทราบผลเชื่อถือได้ทางวิทยาศาสตร์เท่ากัน แต่นำไปใช้ในศาลไม่ได้ เพราะไม่สามารถยืนยันได้ว่าตัวอย่างเป็นของใคร และไม่ได้มีตราประทับ

เรื่องความยินยอม ข้อมูลพันธุกรรมเป็นข้อมูลส่วนบุคคลที่อ่อนไหว และเด็กเป็นผู้เยาว์ จึงควรได้รับความยินยอมจากแม่หรือผู้ใช้อำนาจปกครองเด็ก การตรวจเพื่อใช้ทางกฎหมายกำหนดให้แม่ต้องยินยอมก่อนการตรวจเสมอ

ความแม่นยำ เมื่อผลยืนยันความเป็นพ่อ จะรายงานความน่าจะเป็นมากกว่า 99.99% ส่วนกรณีไม่ใช่พ่อ ผลจะชัดเจนเพราะ DNA ไม่ตรงกันในหลายตำแหน่ง ถ้าผู้ที่สงสัยว่าเป็นพ่อมีมากกว่าหนึ่งคนและเป็นญาติกัน เช่น พี่น้อง ต้องแจ้งแล็บก่อนตรวจ

ลงชื่อในสูติบัตรไปแล้ว แต่ไม่มั่นใจภายหลัง ทำอย่างไร

ยังมีทางออก แต่ยากกว่าและมีกำหนดเวลาที่ต้องระวัง ขั้นแรกคือตรวจ DNA ให้รู้ข้อเท็จจริงก่อน แล้วนำผลไปปรึกษาทนายความ เพราะทางกฎหมายที่ใช้ได้ขึ้นกับกรณีของคุณ

กรณีจดทะเบียนสมรส

• ถ้าคุณเป็นผู้แจ้งเกิดเองว่าเป็นบุตร หรือยอมให้มีการแจ้งเช่นนั้น โดยหลักแล้วจะฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตรไม่ได้ (มาตรา 1541)
• ถ้าไม่ได้เป็นผู้แจ้งและไม่ได้ยินยอม ต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่รู้ถึงการเกิดของเด็ก และไม่เกิน 10 ปีนับแต่เด็กเกิด (มาตรา 1542)
• ตัวเด็กเองมีสิทธิร้องขอให้อัยการฟ้องปฏิเสธความเป็นบุตรได้ในภายหลัง เมื่อรู้ว่าตนไม่ใช่บุตรสืบสายโลหิต (มาตรา 1545) แต่เป็นสิทธิของเด็ก ไม่ใช่ของพ่อ

กรณีไม่ได้จดทะเบียนสมรส

• ถ้ามีแค่ชื่อในสูติบัตร เด็กยังไม่เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของคุณ แต่ชื่อนั้นยังเป็นหลักฐานผูกพันอยู่ การขอแก้ไขรายการบิดาในทะเบียนต้องมีหลักฐานชัดเจน และมักต้องใช้คำสั่งศาล
• ถ้าจดทะเบียนรับรองบุตรไปแล้ว จะถอนเองไม่ได้ (มาตรา 1559) ผู้มีส่วนได้เสียต้องฟ้องศาลขอถอนการจดทะเบียนเพราะผู้จดทะเบียนไม่ใช่บิดา ภายใน 3 เดือนนับแต่รู้การจดทะเบียน และไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันจดทะเบียน (มาตรา 1554) ซึ่งเป็นเวลาที่สั้นมาก

ระหว่างนี้ อย่าตัดการเลี้ยงดูเด็กโดยพลการ เพราะหน้าที่ตามกฎหมายยังมีอยู่จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษา และเด็กไม่ได้เป็นผู้ก่อปัญหานี้

การแก้ไขสูติบัตร: เพิ่มชื่อง่ายกว่าลบชื่อ

การเพิ่มชื่อบิดาภายหลังทำได้ไม่ยาก แต่การลบหรือเปลี่ยนชื่อบิดาที่ลงไว้แล้ว โดยทั่วไปต้องผ่านศาล

การจดทะเบียนรับรองบุตรต้องได้รับความยินยอมจากเด็กและแม่ ถ้าเด็กยังเล็กเกินกว่าจะให้ความยินยอมได้ หรือแม่ไม่ยินยอม ต้องให้ศาลพิพากษาแทน (มาตรา 1548)

ทนายความหลายรายแนะนำตรงกันว่า การเอาชื่อชายออกจากสูติบัตรต้องพิสูจน์ต่อศาลว่าเด็กไม่ใช่ลูกที่แท้จริง โดยใช้ผลตรวจ DNA ที่เชื่อถือได้เป็นหลักฐาน (Legardy) ผลตรวจแบบทราบผลเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอในขั้นนี้

ความเชื่อผิดๆ ที่ไม่ควรใช้ตัดสินว่าเด็กใช่/ไม่ใช่บุตร

• “ลูกหน้าไม่เหมือนพ่อ” หน้าตาทารกแรกเกิดเปลี่ยนไปมากในช่วงขวบปีแรก และลักษณะหน้าตาได้รับอิทธิพลจากยีนหลายตัว รวมถึงยีนจากปู่ย่าตายาย ความเหมือนหรือไม่เหมือนจึงบอกอะไรไม่ได้
• “กรุ๊ปเลือดไม่ตรงกัน” กรุ๊ปเลือดใช้ยืนยันความเป็นพ่อไม่ได้ เพราะคนจำนวนมากมีกรุ๊ปเลือดเดียวกัน บางกรณีอาจชี้ว่าเป็นไปไม่ได้ แต่ก็มีข้อยกเว้นทางพันธุกรรมที่พบได้น้อย จึงไม่ควรใช้ตัดสินเอง
• “สีผิว สีตา สีผม ไม่เหมือนใครในบ้าน” ลักษณะเหล่านี้ถูกควบคุมด้วยยีนหลายตัว และอาจข้ามรุ่นได้
• “คลอดเร็วหรือช้ากว่ากำหนด แสดงว่าตั้งครรภ์ช่วงอื่น” การนับอายุครรภ์มีความคลาดเคลื่อนได้หลายวัน และทารกคลอดก่อนหรือหลังกำหนดได้ตามธรรมชาติ วันคลอดจึงใช้ระบุวันปฏิสนธิอย่างแม่นยำไม่ได้

ถ้ามีข้อสงสัย การตรวจ DNA เป็นวิธีเดียวที่ให้คำตอบได้ชัดเจน และช่วยไม่ให้ใครต้องถูกกล่าวหาจากการคาดเดา

คุยกับคนรักอย่างไร ไม่ให้ความสัมพันธ์พัง

การขอตรวจ DNA ไม่จำเป็นต้องเป็นการกล่าวหาว่าอีกฝ่ายอาจจะนอกใจ แต่ควรพูดในฐานะการหาความชัดเจนร่วมกันเพื่อลูก และประโยชน์ของลูกในอนาคตเป็นหลัก

• เลือกจังหวะที่เหมาะสม
  • ไม่คุยตอนทะเลาะ หรือตอนที่คุณแม่ยังอ่อนเพลียหลังคลอดทันที
  • หลีกเลี่ยงการคุยต่อหน้าญาติคนอื่นๆ หรือบุคคลภายนอก
  • หากเกิดการทะเลาะกัน หรือไม่เข้าใจ ควรหยุดการคุยไว้ก่อนแล้วค่อยหาความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ
• พูดถึงความรู้สึกของตัวเอง เช่น “เรามีความกังวลค้างอยู่ และอยากให้มันจบ เพื่อจะได้ดูแลลูกเต็มที่” แทนการพูดแบบกล่าวโทษอีกฝ่ายว่า “ลูกไม่ใช่ของเราใช่ไหม” หรือ “เราไม่มั่นใจว่าเธอมีคนอื่นไหม”
• มองว่าเป็นประโยชน์ของทุกฝ่าย ผลตรวจที่ยืนยันความเป็นพ่อ ช่วยปกป้องคุณแม่จากคำครหา และช่วยให้เด็กได้รับสิทธิทางกฎหมายครบถ้วน
• ตกลงกันล่วงหน้าว่าจะทำอย่างไรกับผล ทั้งกรณีที่ผลยืนยันว่าเป็นบุตรจริง และไม่ใช่บุตรทางสายเลือด จะได้ไม่ต้องตัดสินใจท่ามกลางอารมณ์
  • บางกรณีผลตรวจอาจจะทำให้ความสัมพันธ์แย่ลงในตอนต้น แต่ในระยะยาวความจริงจะทำให้ไม่รู้สึกติดค้างใดๆ ส่งผลดีต่อการดำเนินชีวิตและการตัดสินใจในอนาคต
• ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ ถ้าคุยกันเองไม่ได้ ควรปรึกษานักจิตวิทยาหรือผู้ให้คำปรึกษาครอบครัว

สิ่งที่ไม่ควรทำคือ การเก็บความสงสัยไว้เงียบๆ แล้วปล่อยให้มันกัดกร่อนความสัมพันธ์ไปเรื่อยๆ
เด็กที่โตมากับความไม่แน่นอนในครอบครัวมักได้รับผลกระทบมากกว่าการที่ผู้ใหญ่ยอมเผชิญความจริงตั้งแต่ต้น

คำถามที่พบบ่อย

Q1 : ทารกแรกเกิดตรวจ DNA ได้เลยไหม เจ็บไหม
ตอบ : กรณีเด็กคลอดแล้ว สามารถตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นบิดาได้ตั้งแต่หลังคลอด ใช้ไม้พันสำลีป้ายกระพุ้งแก้มเบาๆ ไม่ต้องเจาะเลือด ทารกไม่เจ็บ
กรณียังตั้งครรภ์ สามารถตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นบิดาระหว่างตั้งครรภ์ได้ (NIPPT) ตั้งแต่อายุครรภ์ 7 สัปดาห์

Q2 : ต้องตรวจคุณแม่ด้วยไหม
ตอบ : การตรวจหลังคลอดไม่จำเป็นต้องใช้ตัวอย่าง DNA ของแม่
ส่วนการตรวจก่อนคลอดต้องเจาะเลือดแม่ เพราะ DNA ของทารกอยู่ในเลือดแม่

Q3 : ผลตรวจทราบผลเพื่อความสบายใจ ใช้ที่อำเภอหรือในศาลได้ไหม
ตอบ : ไม่ได้ ถ้าต้องการใช้ทางกฎหมาย ต้องตรวจแบบที่ยืนยันตัวตนและเก็บตัวอย่างโดยเจ้าหน้าที่ แม่ต้องให้ความยินยอม

Q4 : ถ้าไม่ลงชื่อในสูติบัตร ลูกจะใช้นามสกุลพ่อได้ไหม
ตอบ : บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ถ้าบิดาไม่ปรากฏ บุตรใช้ชื่อสกุลของมารดา (มาตรา 1561) ถ้ายังไม่ระบุบิดา เด็กจะใช้นามสกุลแม่ไปก่อน และเปลี่ยนได้ภายหลังเมื่อรับรองบุตรแล้ว

Q5 : ถ้าผลออกช้ากว่า 15 วันจะทำอย่างไร
ตอบ : แจ้งเกิดเกินกำหนดได้ มีค่าปรับไม่เกิน 1,000 บาท หรือให้คุณแม่แจ้งเกิดไปก่อนโดยยังไม่ระบุบิดา

Q6 : ตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นบิดาตอนตั้งครรภ์ดีกว่าหลังคลอดไหม
ตอบ : ข้อดีคือรู้ผลก่อนคลอด มีเวลาวางแผนเรื่องแจ้งเกิดและครอบครัว ข้อเสียคือค่าใช้จ่ายสูงกว่า ถ้าคลอดแล้ว การตรวจหลังคลอดเพียงพอและประหยัดกว่า

Q7 : ผลตรวจเป็นความลับไหม
ตอบ : ผลตรวจเป็นข้อมูลสุขภาพ ผู้ให้บริการต้องเก็บเป็นความลับ และแจ้งผลเฉพาะผู้ที่มีสิทธิรับผลเท่านั้น

สรุป

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าลูกที่เพิ่งคลอดเป็นลูกของคุณ ให้ตรวจ DNA ก่อน แล้วค่อยลงชื่อในสูติบัตร การลงชื่อมีผลผูกพันทางกฎหมาย และสำหรับคู่ที่จดทะเบียนสมรส อาจทำให้ฟ้องปฏิเสธความเป็นพ่อไม่ได้อีก ขณะที่การตรวจหลังคลอดใช้เวลาประมาณ 7–14 วัน ซึ่งทันกำหนดแจ้งเกิด 15 วัน หากเก็บตัวอย่างตั้งแต่วันแรกๆ

HealthSmile ให้บริการตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นพ่อ ทั้งก่อนคลอดและหลังคลอด โดยเจ้าหน้าที่เข้าไปเก็บตัวอย่างถึงบ้านทั่วประเทศ และปรึกษาแพทย์เฉพาะทางได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

• LINE: @HealthSmile
• โทร: 089 874 9565
• รายละเอียดบริการ: ตรวจ DNA พิสูจน์ความเป็นพ่อ-ลูก

แหล่งอ้างอิง