ทำไมเวลาตรวจพิสูจน์ความเป็นบิดา ถึงต้องระบุ “เชื้อชาติ” (Race)

การที่ต้องระบุ “เชื้อชาติ” (Race) หรือกลุ่มประชากร (Population group) ในการตรวจพิสูจน์ความเป็นบิดา (Paternity Test) หรือตรวจพิสูจน์ความสัมพันธ์ทางสายเลือดนั้น ไม่ได้ทำเพื่อการแบ่งแยกทางสังคม แต่เป็น ความจำเป็นทางสถิติและพันธุศาสตร์ เพื่อให้ผลการคำนวณออกมาแม่นยำที่สุดครับ

เหตุผลหลักทางวิทยาศาสตร์

1. ความถี่ของยีนในแต่ละเชื้อชาติไม่เท่ากัน (Allele Frequency)

ในการตรวจ DNA เราไม่ได้ตรวจยีนทั้งหมดในร่างกาย แต่เราตรวจจุดกำหนดเฉพาะที่เรียกว่า STRs (Short Tandem Repeats) ซึ่งคนเราจะมีจุดเหล่านี้เหมือนกัน แต่ “ความยาว” หรือจำนวนซ้ำของรหัสพันธุกรรมจะต่างกัน

  • ตัวอย่าง: รหัสพันธุกรรมที่ตำแหน่ง A อาจจะพบรูปแบบซ้ำ 12 ครั้งได้บ่อยมากในคนเอเชีย แต่พบน้อยมากในคนผิวขาว

  • ผลลัพธ์: การที่พ่อและลูกมีรหัสตรงกันที่ตำแหน่ง A หากเป็นรหัสที่ “พบบ่อยในเชื้อชาตินั้นๆ” น้ำหนักความน่าเชื่อถือจะน้อยกว่ารหัสที่ “หาได้ยากมาก”

ดังนั้น ห้องปฏิบัติการจึงต้องใช้ “ฐานข้อมูลประชากร” (Population Database) ที่ตรงกับเชื้อชาติของผู้ตรวจ เพื่อดูว่ารหัสพันธุกรรมที่ตรงกันนั้น เป็นเรื่องบังเอิญที่ใครๆ ก็มี หรือเป็นเพราะสืบสายเลือดกันจริงๆ

อ่านเพิ่มเติม : 4 ชนิดของ DNA ที่นำมาใช้ตรวจพิสูจน์ความสัมพันธ์ในครอบครัว

2. การคำนวณค่าดัชนีความเป็นพ่อ (Paternity Index – PI)

ค่าเปอร์เซ็นต์ความน่าจะเป็น (เช่น 99.999%) มาจากการคำนวณทางคณิตศาสตร์ที่เรียกว่า Paternity Index (PI)

สูตรพื้นฐานคือ : PI = X / Y

  • X = ความน่าจะเป็นที่พ่อแท้ๆ จะส่งถ่ายยีนนี้ให้ลูก (มักเป็น 1 หรือ 0.5)

  • Y = ความน่าจะเป็นที่จะพบยีนนี้ในชายทั่วไปในประชากรนั้น (Random Man)

จุดสำคัญคือตัว Y ครับ ถ้าเราใส่เชื้อชาติผิด ค่า Y จะผิด ทำให้ค่า PI และเปอร์เซ็นต์ความน่าจะเป็นคลาดเคลื่อนได้ แม้ปัจจุบันเทคโนโลยีจะตรวจหลายตำแหน่งจนความคลาดเคลื่อนนี้มีผลน้อยลง แต่เพื่อให้ได้มาตรฐานสากลและความแม่นยำสูงสุด ก็ยังต้องอิงฐานข้อมูลเชื้อชาติอยู่ดี

3. เพื่อป้องกันความผิดพลาด (Conservative Calculation)

ในกรณีที่ไม่ทราบเชื้อชาติ หรือเป็นลูกครึ่ง ห้องปฏิบัติการมักจะมีมาตรการรองรับ เช่น:

  • ใช้ฐานข้อมูลของเชื้อชาติที่ให้ค่าความถี่สูงที่สุด (เพื่อให้ค่า PI ออกมาต่ำที่สุด หรือ Conservative ที่สุด) เพื่อเป็นการการันตีว่า ถ้าผลออกมาว่า “ใช่” ก็คือใช่จริงๆ ไม่ใช่ตัวเลขเฟ้อเพราะเลือกฐานข้อมูลผิด

  • หรือใช้ฐานข้อมูลแบบผสม (Combined Population)

สรุป

การระบุเชื้อชาติเปรียบเสมือนการบอกคอมพิวเตอร์ว่า “ให้ไปเทียบกับฐานข้อมูลเล่มไหน” เพื่อดูว่ารหัสพันธุกรรมที่ตรงกันนั้น “หาได้ง่ายๆ” หรือ “หายาก” ในกลุ่มประชากรนั้นๆ ซึ่งจะส่งผลต่อความน่าเชื่อถือของหลักฐานยืนยันความเป็นพ่อนั่นเองครับ

อ่านเพิ่มเติม : วิธีอ่านผลตรวจ DNA ความเป็นพ่อลูก

หากต้องการตรวจพิสูจน์ความเป็นบิดา หรือตรวจความสัมพันธ์ทางสายเลือด ราคา 12,000 บาท รวมค่าบริการทุกอย่างแล้ว
สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

LINE ID : @HealthSmile

อ่านรายละเอียดการตรวจได้ที่ link นี้ : https://HealthSmile.co.th/dna-paternity-test

อ้าง

Infographic ทำไมเวลาตรวจพิสูจน์ความเป็นบิดา ถึงต้องระบุเชื้อชาติ

Infographic ทำไมเวลาตรวจพิสูจน์ความเป็นบิดา ถึงต้องระบุเชื้อชาติ

อ้างอิง

  • Butler, J. M. (2015). Advanced Topics in Forensic DNA Typing: Interpretation. San Diego: Academic Press.

  • Evett, I. W., & Weir, B. S. (1998). Interpreting DNA Evidence: Statistical Genetics for Forensic Scientists. Sunderland, MA: Sinauer Associates.